تربیت فرزندان در اسلام (۱)

مطالعه درباره مفهوم «حیا» در آیات و روایات نشان میدهد که منشأ پیدایش این حالت در انسان درک حضور در محضر ناظری آگاه، محترم و گرانمایه است.این مفهوم، قدر مشترک میان همه انواع حیا است. مرحوم مجلسی (رضوان الله تعالی علیه) هم تعریفی راجع به حیا دارد که میفرماید: «اَلحَیاءُ مَلَکَةٌ لِلنَّفسِ تُوجِبُ إِنقِباضُها عَنِ القَبیحِ وَ إِنزِجارُها عَن خِلافِ الآدابِ خَوْفاً مِنَ الَّلْومِ» (حیا نوعی انفعال و انقباض نفسانی است که موجب خودداری از انجام امور ناپسند در انسان میگردد و منشأ آن ترس از سرزنش دیگران است. حیا یکی از مهمترین صفات نفسانی است که تأثیر فراوانی بر حوزههای مختلف زندگی اخلاقی ما دارد. ایشان به تأخیر انداختن بیان توصیههای تربیتی خویش به امام حسن(علیه السلام) را پس از رسیدن به خانه، نوعی از دست دادن فرصت و سهل انگاری در تربیت دانسته است. د) پرستش خداوند متعال: هدف اساسی تربیتی مکتب اسلام پرستش خدای یگانه است؛ «و ما خلقت الجن و النس الا لیعبدون»(ذاریات/56). دین مبین اسلام، مکتبی انسان ساز است که مخصوص به یک زمان یا مکان خاص نمیباشد بلکه با توجه به جامعیت آن، به تمامی ابعاد زندگی ما میپردازد.

تغییر این قاعده ذاتی و یا سعی در حذف و قالببندی نمودن آن، سبب میشود ثمرات مفیدی که در این صفت نهفته است و در بخش بعد بدان اشاره میشود؛ حاصل نشود. مقررات دین اسلام به گونهای است که هر فرد و یا جامعهای که آنها را به کار بندد بهترین شرایط زندگی و کمال انسانی برایش فراهم میگردد. بهترین روش تربیت انسان آن است که در آغوش پرمهر و محبت مادر پرورش پیدا کند و زنانى که فرزند خود را از این موهبت الهى محروم مى کنند، در واقع به زیان خود و فرزند خویش و جامعه اقدام کرده اند . از آنجا که امامان معصوم علیهم السلام بهترین شیوه های تربیت فرزند را فراروی پیروان خود نهاده اند، زندگی پرافتخار آنان می تواند به عنوان موفق ترین الگوی تاریخ بشریت مطرح باشد. «أَلحَیاءُ مِنَ النَّفس» یعنی: لااقل از خود خجالت کشیدن. در جایی که «حیا مِن الله» و خجالت کشیدن از خدا مطرح است، تعبیر به «تقوا» میشود.

در این تقسیمبندی، تعلیم و تربیت کودک در خانه، پیش از مرحله ابتدایی، که کاملاً جهتگیری مذهبی داشته است، جای نمیگیرد. در توجه کردن به بچه قبل از ولادت، باید به پیامبر ج اقتدا کرد که به ما دستور داده و میفرماید: اگر یکی از شما با زنش نزدیکی کرد این دعا را بخواند و بگوید: «بسمالله، اللهم جنبنا الشیطان وجنب الشیطان ما رزقتنا، فإنه إن قدر بینهما ولد لم یضره شیطان». فاعل، در حیا شخصی است برخوردارِ از کرامت و بزرگواری نفسانی.ناظر در حیا شخصی است که مقام و منزلت او در چشم فاعل عظیم و شایسته احترام باشد، و فعلی که رکن سوم برای تحقق حیا است، فعل ناپسند و زشت است. شیخ الرئیس علاوه بر فعالیتهای فکری ، چه تعقلی و چه تجربی ، بر مسند سیاست و وزارت نیز تکیه زد و با وجود عمر نسبتاً کوتاه و اشتغالات فراوان ، میراث علمی عظیم و گرانبهایی از خود برای مسلمانان و تمام بشریت بجای گذاشت . نیز این امر باعثت می شود که خود فرزند کار خوب را انجام دهد و از کار بد دست بردارد. 7. با سرمشق گرفتن از منش والاى حضرت فاطمه(س) و نیز نکته هاى اخلاقى مطلوب از شخصیت مادر، مربیان و معلمان، الگوى مناسبى براى خویش به دست آورد (پاسخ به سؤالات نسل جوان، دکتر محمدرضا شرفى، ص 121). 8. در رفتار با جنس مخالف، حیا، عفت و تکبرورزی را اساس کار قرار دهید.

در اینجا ما بر اساس فرهنگ اسلامى به برخى از ویژگى هاى یک دختر خوب اشاره می کنیم و امید است چنین تبیین شود: 1. بتواند با خود و دیگران به نوعى سازگارى نسبى دست یابد. حضرت آیت الله خامنه اى وجود نوجوانان تبهکار، جنایتکار، معتاد و فاسد در جوامع غربى را ناشى از اهمیت ندادن زنان به خانواده و تربیت صحیح فرزندان دانستند و در پایان سخنانشان فرمودند: زن رکن اساسى و عنصر اصلى خانواده است و اسلام براى نقش زن در داخل خانواده اهمیت فراوانى قائل است؛ زیرا با پایبندى زن به خانواده و تربیت فرزندان در آغوش پرمهر مادر، نسلها در آن جامعه بالنده و رشید خواهند شد.لذا شایسته هست همه مادران عزیز جامعه اسلامی علی الخصوص دختران به این وظایف اصلی و مهم اهتمام لازم را داشته باشند و خدای ناکرده اصول را فدای فروع ننمایند. اسلام برای پیشگیری از این مسئله تعالیم و راهکارهای لازم را به پیروان خود ارائه کرده و بدین وسیله از وراثتهای نامطلوب و به دنیا آمدن فرزندان منحرف و معیوب به لحاظ وراثتی جلوگیری کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید