تربیت فرزندان در اسلام – تابش

در روایت دیگری از امام صادق-علیه السلام- به حکایت از حضرت موسی چنین آمده است: “موسی بن عمران گفت: پروردگارا، کدام عمل نزد تو برتر است؟ قرآن کریم در آیه دیگری هم به بازی و مسابقه فرزندان یعقوب با یکدیگر تصریح می کند. جامعه همیشه نیاز به یک مربی و تربیت کننده دارد که بتواند جامعه را در جهت درست هدایت کند . خانواده ای سعادتمند است که بتواند فرزندانش را براساس برنامه های دینی و اسلامی تربیت نماید. پس چنانچه فرزند ما بر خلاف آموزه های دینی رفتار می کند، باید علت را در خودمان جستجو کنیم و ببینیم کجا اشتباه کرده ایم؟ شیوه محبّت و مدارا در سراسر زندگی انسانها، درس آموز و روشی مطلوب و ایدهآل در مسیر تربیت اسلامی است که هم جاذبه در افراد میآفریند و هم انگیزه؛ تا از تلاطم و پراکندگی، انسانها را به اتفاق و اجتماع بر محور دین سوق دهد و فرهنگ دینی رواج یابد. پیامبر اسلام(ص) برای آنکه بفهماند که دین اسلام، دین منطقی و معتدلی است و نباید انسانها با فشار آوردن و سختگیری بیشازحد، فکر کنند که زودتر به مقصد میرسند، بلکه این امر چهبسا موجب شود که اصلاً به مقصد نرسند؛ خطاب به جابر فرمودند: ای جابر!

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: «مَنْ قَبَّلَ وَلَدَهُ کَتَبَ اللّه ُ. رسول خدا صل الله علیه و آله فرمودند: هر کس به فرزند خود قرآن بیاموزد در قیامت بر والدین او لباسهایی میپوشانند که نور آن چشم بهشتیان را خیره میکند. رسول اكرم – صلي الله عليه و آله – نشسته بود، حسن و حسين – عليهما السلام – وارد شدند، حضرت به احترام آنها از جاي برخاست و به انتظار ايستاد، حركت آن دو به سوي پيامبر به طول انجاميد. حضرت در جواب فرمود: ر.بطي به من ندارد كه خداوند ريشه رحمت و شفقت را از قلب تو كنده است. و اذا سئلك عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوة الداع اذا دعان فلیستجیبوالی و لیؤمنوابی لعلهم یرشدون (بقره/186) ترجمه: چون بندگان من از تو سراغ مرا گیرند بدانند كه من نزدیكم و دعوت دعوت كنندگان را اجابت می كنم البته در صورتی كه مرا بخوانند. تربیت کودک را در همه دورانها از ابعاد و جنبههای مختلف بررسی کرده و پدر و مادرها را به انجام آداب و احکام اسلامی مربوط به مسائل تربیتی کودک دعوت میکند. امام صادق – عليه السلام – فرمود: طفل هفت سال بازي كند، هفت سال خواندن و نوشتن بياموزد، هفت سال حلال و حرام (احکام الهي) را ياد بگيرد.

امام کاظم – عليه السلام – فرمود: وقتي دختر بچه شش ساله شد، جايز نيست مرد نامحرم او را ببوسد، و همچنين نميتواند او را در آغوش بگيرد (بغل کند). او ار از مکیدن انگشتان و خوردن ناخنهایش منع کند. بنابراین، لازم است که پیروان و شیعیان معصومین از آن ها تبعیت کنند و به انتخاب نام فرزند اهمیت داده نامی را برگزینند که با فرهنگ تشیع سازگار باشد. او با خنده می گوید: درست است، چون نماز خواندن مرا ندیده است. در خانواده، که یکی از عوامل مهم در تربیت فرزندان است، مادر نقش بسیار تأثیرگذار در تربیت فرزند دارد. آنچه هدف تعلیم و تربیت اسلامی است، حقیقتجویی و رسیدن به رستگاری است و این مسئله جز از راه تعلیم و تعقل در کنار تزکیه نفس حاصل نمیشود. مانند پدرت علی(ع) باش و ریسمان را از گردن حق بردار» «واعبد الهاً ذا المنن ولاتوال ذاالاحن» «خدای احسان کننده را پرستش کن و با افراد دشمن و کینه توز دوستی مکن.» و همین طور در روایات سخت سفارش شده که عمل زناشوئی در اطاقی که حتی بچه شیرخوار بیدار است انجام نگیرد، و اگرنه اثرات زیانباری بر روحیه او خواهد گذاشت این نشان می دهد که کودکان شیرخوار از حسّ و درکهایی برخوردارند و گفتار و رفتار اطرافیان کاملاً بر آن ها تأثیر می گذارد.

امیر مومنان علی (ع) میفرمایند: حق فرزند بر پدرش این است که نام نیک برای او انتخاب کند و ادب به وی بیاموزد و قران تعلیمش دهد. پس شایسته است که او را به انجام دادن کارهای خیر و خوب به خاطر خود آن کارها عادت دهد و گاهگاهی هم او را با چنین کاری تشویق کند. مربی باید از فرصت استفاده کند و از بچه سئوالاتی بپرسد. از نظر اسلام کودکان و نوجوانان هم شایسته کرامت و احترام هستند و باید به احساسات آنان احترام گذاشت. والدین در این خصوص وظیفه مهم و خطیری برعهده دارند آنان باید شخصیت کودک را مورد توجه قرار داده، براساس اصل کرامت و حرمت انسان با او رفتار کنند. 3. عبرت، عامل بازداری از خطاست؛ زیرا همواره انسان در سایه عبرت به رشد و کمال میرسد و به راه درست هدایت میشود. از اینرو، در جامعه اسلامی باید نقش وراثتی مادر نیز جدی گرفته شود. یک قاعده و مطلب کلی اینست که فرزندان باید بیازمایند تا راه را از چاه، و صواب را از ناصواب تشخیص دهند. امام علي – عليه السلام – فرمود: در خُردسالي علم بياموزيد تا در بزرگسالي به برتري و سيادت نائل آييد.

دیدگاهتان را بنویسید